اختلال هراس، پنیک یا پانیک (PANIC) علائم، علل و درمان

به جای خواندن، این متن را گوش کنید.      

« اوکام همه چیز را ساده میکند»

حمله عصبی یا پنیک اتک، به هجوم اضطراب فزاینده و ترس از مرگ همراه با نگرانی‌هایی در حوزه سکته قلبی میگویند.شدت  و تعداد این اختلال ممکن است متفاوت باشد اما ممکن است یک مورد در سال رخ دهد و یا چند بار در روز.پنیک با سکته مغزی ممکن است در ظاهر شباهت‌هایی داشته باشد اما تفاوت های عمده ای نیز با هم دارند.

بیایید ابتدا برای توضیح بهتر موضوع، به تعریف سکته قلبی و سپس حمله پنیک بپردازیم. حمله قلبی یک وضعیت اورژانسی است، که به دلیل انسداد عروق قلبی بوده و می‌تواند منجر به آسیب جدی به عضله قلب و حتی مرگ شود؛ در مقابل، حمله پانیک یک وضعیت اضطرابی است که به‌طور ناگهانی احساس نگرانی شدید، ترس بیش‌ازحد، تنگی نفس، تپش قلب و عرق سرد را به همراه دارد. با توجه به شباهت علائم، تشخیص درست تفاوت حمله پانیک و حمله قلبی بسیار مهم است.

دوشنبه- 5 عصر – جلسه مشاوره آنلاین

پارمیدا با چهره ای اخمو وارد جلسه شد. خیلی سفت و منقبض بر روی صندلی نشسته بود و با چهره ای عرق کرده به درمانگر نگاه می‌کرد. درمانگر وقتی از حال فعلی پارمیدا وقتی پرس و جو کرد متوجه شد که دیشب حمله پنیک داشته است. بار اول از خواب پریده و دچار حمله شده و بار دوم وقتی از ترس خوابش نبرد و گوشه اتاق پذیرایی کز کرده بود، دوباره دچار حمله پنیک شد.. حمله دوم از حمله قبل شدید‌تر بود. دلش نیامد خانواده را از خواب بیدار کند. ماشین گرفت و به سوی مرکز قلب شتافت. در مرکز قلب اذعان کرد که احتمالا دو بار سکته کرده است. بلافاصله اقدامات لازم در مورد بررسی های قلبی در مورد او صورت گرفت. پس از بررسی ها در اورژانس،  به او گفتند که احتمال سکته قلبی در مورد او منتفی است و او دچار یک حمله عصبی شده است و به او گفتند که بهتر است به روانشناس و یا روانپزشک مراجعه کند.پارمیدا که شوکه شده بود گوشیش را برداشت و از گروه مشاوره اوکام، اولین نوبت تصویری درمانگر را رزرو کرد.

اختلال پنیک با چه اختلال‌هایی ارتباط دارد؟

اختلال پنیک با بسیاری از اختلال های اضطرابی دیگر مانند گذر هراسی(آگورافوبیا – که به ترس از حضور در مکان‌های شلوغ مانند مترو، بازار و …اشاره دارد) خودبیمارانگاری( هیپوکندریا – در عین حال که بررسی های پزشکی فرد را کاملا سالم تشخیص میدهد، فرد اصرار میکند که یک مشکل مرگبار دارد و یا بیمار است.) وسواس فکری و یا اختلال دو قطبی ارتباط دارد.

علل اختلال پنیک چیست؟

علل اختلال پنیک میتواند به چندین عامل تقسیم شود. هم میتواند زیستی باشد، هم وراثتی و هم عوامل روانی – اجتماعی در آن دخیل باشد. مثلا در مورد نشانه های زیستی، میتواند آسیب در لوب گیجگاهی، باعث حملات عصبی شود یا در مورد وراثت، در پژوهش های مختلف، به اثبات رسیده است که افرادی که بستگان نزدیک آن ها، حملات عصبی داشته اند، بین 4 الی 8 برابر ممکن است بیشتر دچار حملات عصبی شوند. در مورد عوامل روانی – اجتماعی هم، در بسیاری از مراجعین میبینیم که موضوعات مختلف، مثل فشار عصبی زیاد و یا اتفاقات جدید که از تحمل فرد خارج است، باعث حملات عصبی و یا پانیک می‌شود.

اتفاقاتی مانند سوء استفاده جنسی نیز میتواند شروع کننده حملات عصبی باشد. نزدیک به 60 درصد از خانم‌هایی که مورد سوء استفاده جنسی قرار میگیرند، از حمله عصبی هم رنج می‌برند.

پنیک چه علائمی دارد؟

درمانگر از پارمیدا در مورد علائمش پرسید. پارمیدا از صبح، بعد از برگشت از بخش اورژانس، بی وقفه در مورد پنیک سرچ کرده بود. علائمی که در سایت ها دیده بود این موارد بود:

• تپش قلب، کوبش قلب با افزایش ضربان آن
• عرق‌کردن
• لرزش بدن یا احساس تکان خوردن
• احساس تنگی نفس و نرسیدن هوا
• احساس خفگی
• درد یا ناراحتی قفسه سینه
• تهوع یا ناراحتی شکمی
• احساس سرگیجه، بی‌ثباتی، منگی یا غش
• احساس گرما یا لرز (گُرگرفتگی یا سرما)
• احساس خواب‌رفتگی عضلات
• گسست از واقعیت (احساس غیرواقعی بودن) یا گسست از خویشتن (احساس جدا شدن از خود)
• ترس از دست دادن کنترل یا دیوانه شدن
• ترس از مرگ

اما پارمیدا همه علائم را نداشت. برخی از آنان را که داشت به درمانگر گفت. درمانگر از او در مورد اضطراب های چند ماهه گذشته و مشکلاتی که پیش آمده بود پرسید.

اختلال پنیک و درمان

دارودرمانی: دارو‌درمانی میتواند کمک موثری به درمان پنیک کند. دسته دارو های متفاوتی برای این مشکل وجود دارد و اگر به مراجع در یک دسته دارویی، کمکی نشد باید دسته دارویی را تغییر داد. خیلی مهم است که بدون تجویز روانپزشک با تجربه، دارویی را شروع نکنیم. چون برای مصرف دارو، باید اختلال‌هایی که شبیه پنیک است هم مورد بررسی قرار بگیرد و داروی مناسبی تجویز شود. درگروه مشاوره اوکام میتوانید، مستقیما از متخصص روانپزشک خود وقت بگیرید و بی دغدغه یک جلسه تصویری و یا تلفنی کمک کننده داشته باشید.

روان‌درمانی: در روان‌درمانی میتوانیم میزان اضطراب مراجع را در حملات پنیک کاهش دهیم. بسیاری از مراجع که در حملات پنیک نگران مرگ هستند، در جلسات روان درمانی میتوانند آموزش ببینند که سیستم بدن در پنیک چطور عمل میکند و چطور میتوانند این اضطراب را کنترل کنند و بهبود ببخشند. در گروه مشاوره اوکام میتوانید روان درمانی آنلاین برای این مسئله دریافت کنید و کیفیت زندگی خود را بالا ببرید.

حملات پنیک و هیپنوتراپی

هیپنوتیزم درمانی میتواند شدت حملات پنیک و تعداد دفعات را کاهش دهد. هیپنوتیزم درمانی با کاهش اضطراب زمینه‌ای و کار در سطح ناخودآگاه برای جایگزینی الگوها و قالب‌های رفتاری غیرمفید که هنگام استرس در مغز ایجاد می‌شوند با الگوهای مفیدتر و مناسب‌تر، احتمال وقوع حملات پانیک را کاهش می‌دهد. برای هیپنوتراپی و روان‌درمانی می‌توانید وقت خود را به آقای میلاد زارعی، رواندرمانگر و هیپنوتراپیست مشخص نمایید.

یک نمونه درمان از طریق هیپنوتراپی (هیپنوتیزم‌درمانی)

حسن به شدت از اینکه دیروقت از خانه خارج شود میترسید و حتی نمیتوانست به خرید برود و یا رانندگی کند. بلافاصله بعد از تاریکی که از خانه خارج میشد، دچار حملات پنیک میشد. هیپنوتراپیست میزان هیپنوتیزم‌پذیری او را بررسی کرد و متوجه شد که او شرایط مناسبی برای هیپنوتیزم‌پذیری دارد. 6 جلسه هیپنوتیزم‌تراپی روی حسن انجام شد و پس از آن حسن توانست از خانه خارج شود، رانندگی کند و دچار پنیک نشود.

***

این مقاله به قلم آقای میلاد زارعی با تلفیق چندین مقاله نوشته شده است.